| |
Szlaki wycieczkowe po
Lublinie:
oznaczenie
szlak niebieski,
trasa obejmuje 13
przystanków,
3-4 godziny, otwarty
w 2001 r.
|
|
|
Lublin
należy do tych miast Polski, w
których przez stulecia mogła
rozwijać się swobodnie kultura
hebrajska. Bujny rozkwit nauk
judaistycznych spowodował, że
nasze miasto określano mianem
Jerozolimy Królestwa Polskiego a
nawet żydowskim Oxfordem.
W XVI w.
zaczęły ukazywać się w
Lublinie pierwsze modlitewniki i
książki hebrajskie. W 1578 r.
powstała słynna oficyna
drukarska, którą założył
Kalonymos, syn Mordechaja Jaffe.
Tradycje drukarskie i wydawnicze
podtrzymywał w XIX w. Samuel
Arct, przenosząc je później do
Warszawy. W XVI-XVII w. działał
w Lublinie Sejm Czterech Ziem
(Waad Arba Aracot), który
pełnił rolę organu
samorządowego dla wszystkich
Żydów z Rzeczypospolitej. Tu w
XVIII w. urodził się, nauczał
i został pochowany Jakub Izaak
Horowic - ojciec chasydyzmu
polskiego, zwany "Widzącym
z Lublina".
Nasze
miasto rozsławił na całym
świecie Izaak Beshewis Singer,
wywodzący się z Lubelszczyzny,
laureat literackiej nagrody
Nobla, który w jednej ze swoich
głośnych powieści pt.
Sztukmistrz z Lublina ukazał
losy żydowskiego bohatera w
XIX-wiecznych realiach.
|
| |
Pierwsze
wzmianki o Żydach w Lublinie
pochodzą z II pot. XV wieku;
prawdopodobnie istniała już
wtedy gmina żydowska. Głównym
centrum osadniczym, religijnym i
polityczno-administracyjnym
lubelskich Żydów były tereny
wokół zamku, wraz z częścią
Starego Miasta, Tereny te
zaczęto z czasem nazywać
miastem żydowskim. Osadnictwo
żydowskie rozwinęło się
również w dzielnicy
Kalinowszczyzna, na Piaskach
zwanych Kazimierzem Żydowskim
(dzisiaj okolice dworca
kolejowego), a także na
Wieniawie. Żydzi zawsze
stanowili znaczący odsetek
mieszkańców Lublina; np. w 1602
r. mieszkało tu prawdopodobnie
ok. 2 tysięcy osób wyznania
mojżeszowego, podczas gdy całe
miasto liczyło ok. 8 tyś,
osób; w 1865 r. mieszkało tu
39,2% Żydów, natomiast w1931 r.
34,6% ogółu lublinian - tj. 38
937 osób.
Eksterminacja
narodu żydowskiego, dokonana
przez niemieckich nazistów w
czasie II wojny światowej, wraz
z likwidacja całych dzielnic, z
synagogami i kirkutami,
sprawiły, że do dzisiaj
zachowała się tylko część
obiektów świadczących o
codziennym życiu, kulturze i
obyczajach lubelskich Żydów. |
___________________________________________________
Dotykając nazwy
przystanków zobaczysz miniatury
obiektów,
Klikając - opis oraz
powiększenia
|
|
